Mostrando entradas con la etiqueta Ilustración. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Ilustración. Mostrar todas las entradas

miércoles, 23 de diciembre de 2009

A vueltas con el Flash



No, no os preocupéis que en esta ocasión no me refiero a los infográficos. Si no al cartel que anuncia el famoso taller de Flash que si ahora no me equivoco es en enero. Aquí el primer fallo del cartel, porque si mis cálculos o mis recuerdos no me fallan no aparecía la fechas o fechas en las que se llevaría a cabo.

Esta es una de las informaciones más importantes para nosotros porque todos sabemos lo difícil que resulta compaginar y cuadrar horarios este año. Es más cada uno parece tener el suyo propio, nada en común. No podemos decidir inscribirnos en el taller si no sabemos con qué otra de nuestras actividades va a chocar o si va a chocar con alguna.



El segundo fallo importante es la atracción visual. En mi caso, sabía que iba a haber un taller porque así nos lo había comunicado Fran, sin embargo hasta el último martes de clase no me enteré de que había un cartel que lo anunciase. Siendo el Flash un programa que permite tantas posibilidades y habiendo programas de ilustración tan innovadores se hecha de menos la función básica del adorno para atraer la atención. No podemos comprar un producto si antes no nos ha llamado la atención por algún motivo.

Y el tercer fallo importante que me pareció haber detectado el último día que lo observé es que no se hacía referencia a las posibilidades que dicho programa nos permite. Deberíamos indicar a los posibles interesados cómo tenemos pensado organizar el curso, qué actividades se proponen, alguna metodología, unas pinceladas sobre que es el Flash y hasta dónde podemos llegar con él.

Como dije el esfuerzo debe estar en hacer el producto atractivo en todos los sentidos: comunicación pura y comunicación visual.



Realizado por Clara Bernal Castro

























La locura de la especialización

Enseñar lo desconocido, lo complicado o lo farragoso. La justificación más básica de la necesidad de explicar las cosas visualmente ¡es que de otra forma no se entienden!


Xaquín González, "Ver la ciencia"


Utilizamos la infografía para entender aquello que las palabras no pueden explicar con facilidad, y desde, nuestros orígenes los dibujos nos han permitido comprender lo que por otros medios resultaba inexplicable al ojo y a la mente humana. Cuando mis compañeros y yo os presentamos el trabajo sobre la Gripe A fue ésa la primera pregunta que nos formulamos: ¿Cómo es que en un tema que ha dado la vuelta al mundo varias veces y en diferentes episodios, cada día más recientes y novedosos, no encontremos apenas infografías que nos dejen más claro lo que leemos?


No es fácil entender la ciencia, y para divulgarla, como los medios pretendían en el caso de la Gripe porcina, antes hay que comprenderla. La ciencia, sin ir más lejos, es un terreno muy propicio para la especialización. Conceptos densos y abstractos son el caldo de cultivo perfecto para quienes consideran que la especialización significa profundización a costa de cualquier cosa.

Por lo general, cuando hablamos de especializarnos en algo, o de alcanzar más especialización en la explicación de algo, no nos referimos a completar algo haciéndolo más veraz y comprensible, pensamos en emplear términos imposibles, expresiones indescifrables sólo al alcance de unos pocos.

La Gripe A no deja de ser, pese a su carácter público y mediático, un concepto puramente científico. ¿Sabríamos explicar lo que es el ARN viral, o la hematoglutinina, o tal vez la neuramiridasa o, sin ir más lejos, sabríamos decir de dónde viene lo de AN1H1? A mi me costaría bastante y eso que soy de ciencias.

Cuando hicimos el trabajo que da pie ahora al debate sobre la especialización, pensábamos que sobraban palabras y faltaban dibujos. Yo lo sigo pensando porque la infografía relativa a esta temática se ha balanceado, creo, entre las explicaciones casi infantiles y una especialización para expertos que no para la gente de a pie que somos la mayoría.


La especialización, la profundidad de datos, se reserva a los entendidos, y los entendidos no necesitan que les expliquemos en qué consisten esos términos, por eso volvemos al círculo vicioso.

Lo primero para hacer especializada la infografía es comprender que hay que explicar lo que no se entiende, dedicar esfuerzos individuales para profundizar en diferentes aspectos con el único cometido y fin de hacer algo más comprensible a la mayoría, a todos y cada uno de los que no conocemos, no sólo a quienes ya demuestran total predisposición para verlo con claridad sin necesidad de explicación. Ésos son sólo unos pocos.


Realizado por Clara Bernal Castro




martes, 1 de diciembre de 2009

El Paro en Tres Pasos


Bueno regreso a la carga, en esta ocasión con el boceto del paro propuesto por Xaquín. He de reconocer que se me atragantaron profundísimamente los datos, es muy posible por tanto que en la elaboración definitiva y posterior del infográfico refleje otro dato y no esta visualización gráfica de la evolución del paro en hombres y mujeres analizando tres períodos: el tercer trimestre de 2009 (los últimos datos presentados por el INE), el trimestre anterior, y el mismo trimestre en el año 2008 (variación interanual).


Tal vez por esto último lo más acertado sea plantear un gráfico de barras para estas informaciones económicas, lo veré con más claridad al realizar el diseño final. En cualquier caso este sería el esquema: unos dibujos que no pretendo que sean informativos sino sólo estéticos (para relajar la vista del lector y hacer el trabajo más llamativo), los datos en bruto proporcionados por la Encuesta de Población Activa (fuentes que se podrían ampliar llegado el momento de ponerlo en práctica) y un gráfico/a comparativo/a.


Nada más, espero que os guste y se admiten propuestas para solucionar mi cacao mental y mejorar el boceto.

Un biko para tod@s.


Clara B.C.

miércoles, 25 de noviembre de 2009

Un esbozo de la crisis


Lo primero que os preguntaréis al ver el boceto será: ¿Y por qué demonios aparecen dos locomotoras en un boceto sobre la crisis en general? Bueno, lo he planteado de dos formas diferentes: para que sea interactivo y para que no lo sea.
En el primer caso, los dos trenes al igual que la bandera europea de la parte superior izquierda serían los botones. Al pulsar la locomotora de alta velocidad aparecerían los resultados y gráficas comparativas de los países que han experimentado una cierta mejoría en sus economías; pulsando la locomotora antigua, saldrían los resultados y gráficas de los países que aún siguen en recesión. Pulsando la bandera europea podríamos visualizar los resultados a nivel europeo, tanto de la Zona Euro como de la Europa de los 27.

En el segundo caso, un boceto sin interactividad, ambas locomotoras serían un mero recurso estético para hacer más atractiva la información al lector, unos datos que ya de por sí suelen ser considerados bastante difíciles de digerir.

Aclaro que estas explicaciones están en la letra chiquita que acompaña al boceto pero no estoy segura de que se vaya a ver... Así que nada espero que os guste y si alguna cuestión pues nada no tenéis más que platearla.


LA DESPEDIDA DE FRAN

Cierro la ventana por hoy, no sin antes dar las GRACIAS, desde este pequeño sitio, a Fran por aguantar nuestros: "Fran, ¿puedes venir? Es que me perdí", por su infinita paciencia y por el esfuerzo que ha puesto durante estas semanas intentando que todos entendiéramos algo. Sin duda el Flash ya es un poco más claro para nosotros y eso que aún nos queda mucho y que, como decían las chicas de Chat Noir en sus comentarios de Visualización da Información, nos vemos incapaces de hacer esas chuladas nosotros solos.

Pero MILES DE GRACIAS de todas formas, Fran.

Un saludo a tod@s, pequeñ@s infografistas.

Clara B.C.

miércoles, 7 de octubre de 2009

Primeira clase de Infografía e Ilustración

Infografía e ilustración

Obxectivos da materia

- Xénese, función e aplicación da imaxe infográfica nos medios de comunicación. Elementos para a súa definición e significación (BOE).

Na primeira parte, tratarase de formular as liñas mestras, as características e os condicionantes da imaxe infográfica, entendida como unha nova forma de presentar a información. Analizaranse os elementos que a distinguen e o proceso de elaboración desde a ideación, a recollida de datos, o esquema narrativo e a produción, así como a utilización que da infografía están a facer as publicacións impresas. Veremos a distinción entre o punto de vista decorativo e o informativo na preparación, presentación e función dos infográficos. Ademais, haberá unha aproximación entre a infografía e a imaxe, entre a infografía e o deseño gráfico, a infografía e a proposta estética, a infografía e a procura dunha síntese entre a percepción visual e a textual.

Na segunda parte, farase un percorrido polo material ilustrativo centrado, neste caso, nas viñetas, caricaturas, ilustración e cómic que aparecen nas páxinas dos xornais, distinguindo entre o concepto de opinión e de información. Farase un breve labor historiográfico, tanto dos xornais e revistas como dos autores que contribuíron cos seus traballos a entender a información de actualidade coma un elemento autenticamente visual, accesible ao lector e capaz de sintetizar ideas a través do humor e da ironía. Buscaranse as relacións de forma e contido na conxunción do paradigma visual e comunicativo.

Contidos
1. A imaxe sintética: a infografía. Introdución: o universo icónico e a infografía. Definición. Orixe. Aplicacións. Características e funcións da infografía informativa. Precursores do infografismo informativo

2. Os infogramas no xornalismo impreso. Estrutura e elementos básicos dun infograma. Tipos, técnicas e estilos. Orientacións sobre o uso dos infográficos. A ética e os infográficos

3. A infografía na estrutura dos medios. O departamento de infografía nos medios impresos. Infografía e deseño gráfico. A concepción semántica e formal da infografía no proceso comunicativo. A imaxe e o texto na procura dun obxectivo informativo. Gráficos de axencia. Proceso de traballo nun xornal e nunha axencia especializada. Algúns autores de referencia e achegas na curta historia da infografía mundial e española

4. Eclosión da infografía en España. O ordenador como ferramenta de traballo. Guerra do Golfo e Xogos Olímpicos de Barcelona. Sinxeleza e impacto na primeira etapa da infografía. Perfil do infografista informativo

5. Tratamento da infografía na prensa galega. Análise do conxunto dos xornais galegos. Departamento de infografía, medios e persoal. As dificultades para abordar o traballo

6. A infografía nos soportes audiovisuais. Características e usos da infografía en Internet. Posibilidades da imaxe infográfica nas redes. Interacción, hipertexto e hipermedia. A dixitalización entendida como infografía. A infografía e a televisión

7. O gravado. Concepto e orixe. Distintas técnicas de gravado: xilografía, calcografía e litografía. O gravado e os medios escritos. Algúns gravadores importantes e as súas contribucións

8. A Ilustración. Definición e as orixes: calígrafos e iluminadores. Tipoloxías segundo a súa estrutura formal. Funcións da ilustración. A ilustración na prensa do século XIX: evolución e características. Da idea de decoración á de información e opinión

9. O humor gráfico. Concepto e características da viñeta gráfica. Orixes e evolución na prensa. As revistas de humor. Uso e funcións do humor gráfico nos xornais actuais

10. A caricatura. Orixe e definición. Características da linguaxe da caricatura. Elementos configurantes. Recursos do caricaturista. O papel da caricatura nas publicacións impresas na actualidade

11. O cómic. Definición da historieta. Linguaxe do cómic. A imaxe no cómic. O cómic e o xornalismo. O cómic como vehículo dunha narración documental contextualizada. Orixes e evolución da historieta mundial, española e galega

12. Panorámica da ilustración na prensa galega. Tratamento e función. Algúns ilustradores significativos


PROGRAMA PRÁCTICO

O alumnado formará pequenos grupos para formular debates sobre aspectos relacionados co programa en cada clase teórica. Tanto os debates como a participación continuada neles incluiranse na avaliación da parte teórica da materia. Ademais, cada quince días, os alumnos recollerán e presentarán na clase 2 infográficos, analizando e explicando a súa selección e a súa materialización.
As prácticas contemplarán dous tipos de traballos. Un dos días centraranse na planificación de infográficos a partir de teletipos e noticias de axencias e xornais. Os traballos entregaranse cada día ao remate da clase, o que significa que ao longo do cuadrimestre cada persoa matriculada na disciplina acumulará un total de 14 prácticas. O outro, dedicarase á elaboración de infográficos na sala de ordenadores multimedia utilizando os programas de debuxo e ilustración FreeHand e/ou Illustrator e Photoshop, dos que o alumnado debería ter uns coñecementos mínimos. Neste caso, o alumnado, ao remate do cuadrimestre, deberá ter entregado, partindo dos bosquexos realizados, 7 infográficos, e un final cun asunto de actualidade elixido polo alumno.

Bibliografía básica e complementaria
BIBLIOGRAFÍA RECOMENDADA:
- Baudelaire, Charles: Lo cómico y la caricatura, Madrid, Antonio Machado Libros, 2001.
- Bozal, Valeriano: La ilustración gráfica del XIX en España, Madrid, Editorial Alberto Corazón, 1979.
- De Pablos, José Manuel: Infoperiodismo. El periodista como creador de infografía , Madrid, Editorial Síntesis, 1999.
- Merino, Ana: El cómic hispano , Madrid, Cátedra, 2003.
- Mijksenaar, Paul: Una introducción al Diseño de la información , Barcelona, Gustavo Gili, 2001.
- Peltzer, Gonzalo: Periodismo iconográfico , Madrid, Ediciones Rialp, 1991.
- Valero Sancho, José Luis: La infografía. Técnicas, análisis y usos periodísticos , Valencia, Universitat de Valencia..., 2001.
BIBLIOGRAFÍA COMPLEMENTARIA:
- Aguilera, M de e Vivar, H (ed.): La infografía, las nuevas imágenes de la comunicación visual en España , Madrid, Fundesco, 1990.
- Barbieri, Daniele: Los lenguajes del cómic, Barcelona , Paidós, 1993.
- Bertin, Jacques: La gráfica y el tratamiento gráfico de la información , Madrid, Taurus Ediciones, 1988.
- Bettetini, Gianfranco e Colombo, Fausto: Las nuevas tecnologías de la comunicación , Barcelona, Paidós, 1995.
- Buján, Daniel: O gravado , Santiago de Compostela, Andel/Xunta de Galicia, 1995.
- Canga Larequi, Jesús: El diseño periodístico en prensa , Barcelona, Editorial Bosch, 1994.
- Cebrián Herreros, Mariano: Información audiovisual: concepto, técnica y aplicaciones , Madrid, Editorial Síntesis, 1995.
- Contreras, Fernando R.: Nuevas fronteras de la infografía. Análisis de la imagen por ordenador , Sevilla, MERGABLUM, 2000.
- Costa, Joan: La esquemática. Visualizar la información , Barcelona, Paidós,1998.
- Eco, Umberto: Apocalípticos e integrados , Barcelona, Editorial Fábula/Lumen/Tusquets, 1995 (1ª edición, 1968).
- El-Mir, Amado José; Lallana García, Fernando, e Hernández González, Rafael: Diseño, color y tecnología en prensa , Barcelona, Editorial Prensa Ibérica, 1995.
- Fernández Paz, Agustín: Para lermos cómics , Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1989.
- Gauthier, Guy: Veinte lecciones sobre la imagen y el sentido , Madrid, Cátedra, Colección Signo e imagen, 1992. 2ª edición.
- Gombrich, E.H.: Los usos de las imágenes. Estudios sobre la función social del arte y la comunicación visual , Barcelona, Debate, 2003.
- Groupe µ: Tratado del signo v isual, Madrid, Cátedra, Colección Signo e imagen, 1993
- Gubern, Romá: La imagen pornográfica y otras perversiones ópticas , Barcelona, Editorial Anagrama, 2005.
- Gubern, Romá: Del bisonte a la realidad virtual. La escena y el laberinto , Barcelona, Editorial Anagrama, 1996.
- Guía de los números, La: The Economist, Madrid, Ediciones del Prado.
- Ivins jr., W.M.: Imagen impresa y conocimiento , Barcelona, Gustavo Gili, 1975.
- López Socasau, Federico: Diccionario básico del cómic , Madrid, Acento Editorial, 1998.
- Marín, Xaquín: O abc do cómic , A Coruña, Bahia Edicións, 1995.
- Martín Aguado, José A.; Armentia Vizuete, José I.: Tecnología de la información escrita , Madrid, Editorial Síntesis, 1995.
- Martín Aguado, J.; Piñuela, A. e González Díez, E.L.: Tecnologías de la información impresa , Madrid, Editorial Fragua, 1993.
- Moles, Abraham: La imagen didáctica, Barcelona, Editorial CEAC, 1991.
- Moles, Abraham e Luc Janiszewski: Grafismo funcional , Barcelona, Editorial CEAC, 1990.
- Santis, Pablo de: La historieta en la edad de la razón , Barcelona, Paidós Postales, 1998.
- Varios: Videoculturas de fin de siglo, Madrid, Cátedra, 1996.
- Villafañe
Competencias
O alumnado poderá analizar as modalidades expresivas da infografía no soporte papel. Establecerá as pautas de realización e entenderá as formas de combinar as distintas linguaxes para conseguir a comunicación co lector. Coñecerá os estilos e as características dos infográficos e os seus estilos de construción, segundo os distintos medios de comunicación impresos.
Distinguirá tamén as modalidades e formas de presentación da ilustración, caricatura, humor gráfico e cómic. Diferenciará obxectivos e maneiras de elaboración, así como as pautas dos distintos autores que servirán como referencia.
O alumnado realizará pezas infográficas nas que incorporará os elementos significativos que permiten ofrecer a información necesaria, tanto visual como textual, xogando cos recursos e as posibilidades que permite a tecnoloxía.

Metodoloxía da ensinanza
O alumnado formará pequenos grupos para expor debates sobre aspectos relacionados co programa en cada clase teórica. Ademais, cada quince días, os alumnos recollerán e presentarán na clase 2 infográficos, analizando e explicando a súa selección e a materialización. Tanto os debates, exposicións e a súa participación continuada incluiranse na avaliación da parte teórica da disciplina.

As prácticas contemplarán dous tipos de traballos:

* Un dos días, centraranse na planificación de infográficos a partir de teletipos e noticias de axencias e xornais. Os traballos entregaranse cada día de clase, o que significa que ao longo do cuadrimestre cada persoa matriculada na materia acumulará un total de 14 prácticas. Á semana seguinte devolveráselle o traballo revisado e cualificado, o que permitirá o intercambio de opinións e precisar as correccións.

* O outro, dedicarase á elaboración de infográficos na sala de ordenadores multimedia. Neste caso, o alumnado, ao remate do cuadrimestre, deberá ter entregado, partindo dos bosquexos realizados, 7 infograficos, e un final cun asunto de actualidade elixido polo alumno. A medida que vaian realizando os infográficos, procederase a súa revisión coa posibilidade de rectificar erros.

A metodoloxía é flexible, polo tanto está aberta a cambios e modificacións de acordo cos intereses e coas expectativas do alumnado matriculado nela. Así que se xorden ideas ou propostas novidosas que se poidan desenvolver nas clases teranse en conta, xa que a universidade debe ser un contorno de experimentación.

Sistema de avaliación da aprendizaxe
Será a nota media resultado da cualificación obtida nas clases prácticas ou da proba, se fora necesario realizala, e na proba teórica, centrada nos contidos do programa, na que haberá que responder a dez preguntas curtas. Cada pregunta respondida correctamente será cualificada cun punto. Á nota do exame, engadirase a puntuación obtida nos debates e nas explicacións dos infográficos recollidos.
A nota da parte práctica recollerá as puntuacións obtidas polo alumnado tanto nos guións/bosquexos dos infográficos como no propio infográfico xa elaborado no ordenador. Terase en conta a idea, a estrutura, a distribución dos elementos, a claridade expositiva, a falta de erros e a facilidade de uso.
A parte práctica e a parte teórica teñen que estar superadas para poder obter a media correspondente.

As persoas que teñan que presentarse en setembro deberán realizar o mesmo traballo práctico, polo que terán que realizar guións/bosquexos de noticias e logo elaboralos no ordenador, e no mesmo número que ao longo do cuadrimestre. Tamén realizarán o exame teórico coa mesma estrutura.
A parte práctica e a parte teórica teñen que estar superadas para poder obter a media correspondente.

Tempo de estudos e de traballo persoal que debe dedicar un estudante para superala
Total: 90 horas, das que 60 corresponden á planificación docente da materia.
Recomendacións para o estudo da materia
Análise crítica da estrutura formal e do contido do material infográfico e do material vinculado á ilustración que se recollen nas publicacións impresas, na televisión e en Internet, co obxecto de aprender a estudar os elementos que distinguen os distintos tipos de construción informativa.
Observacións
Este programa pode ser modificado segundo os intereses e expectativas do alumnado, así como en consonancia coas novidades que se poidan producir e que, pola súa actualidade, se incorporarán aos seus contidos. Un programa ten que ser maleable para irse adaptando aos acontecementos no contorno infográfico e da ilustración.